Giai đoạn đẻ nhánh là một trong những giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng quan trọng, quyết định số chồi hữu hiệu – yếu tố then chốt ảnh hưởng đến năng suất lúa. Trong đó, bộ rễ đóng vai trò nền tảng, giúp cây hấp thụ dinh dưỡng, nước và điều hòa sinh trưởng một cách hiệu quả.
Vai trò sinh lý của bộ rễ trong giai đoạn đẻ nhánh
1. Hấp thụ dinh dưỡng và trao đổi ion:
Rễ phát triển tốt giúp cây hấp thu nhanh và hiệu quả các chất dinh dưỡng thiết yếu như Đạm , Lân (P), Kali (K).
Hệ rễ khỏe còn góp phần cân bằng ion, hạn chế tích tụ độc tố như Fe²⁺, H₂S trong đất, từ đó hỗ trợ cây sinh trưởng tốt hơn.
2. Hấp thụ và vận chuyển nước:
Rễ khỏe giúp duy trì áp suất trương nước trong tế bào, thúc đẩy quá trình giãn dài và phân chia tế bào – yếu tố cần thiết cho sự phát triển mạnh mẽ của thân, lá và chồi.
3. Tiết hormone điều hòa sinh trưởng:
Bộ rễ là nơi tổng hợp và tiết ra Cytokinin – một hormone sinh trưởng có vai trò quan trọng trong việc kích thích hình thành và phát triển chồi.
Nồng độ Cytokinin hợp lý trong giai đoạn đẻ nhánh sẽ giúp gia tăng số chồi hữu hiệu, từ đó nâng cao tiềm năng năng suất.
Biện pháp canh tác giúp bộ rễ phát triển khỏe mạnh
1. Quản lý nước hợp lý
Tránh ngập úng liên tục, ngập khô xen kẽ giúp tăng lượng oxy trong vùng rễ, kích thích ra rễ mới và phát triển lông hút.
2. Bón phân cân đối
Tránh bón thừa đạm, vì có thể khiến cây đổ ngã, bộ rễ yếu và dễ nhiễm sâu bệnh.
Có thể bổ sung thêm phân vi sinh hoặc hữu cơ để cải thiện hệ sinh thái đất, hỗ trợ phát triển rễ.
