I. Giới thiệu
Rầy phấn trắng (hay còn gọi là bọ phấn trắng) có tên khoa học là Aleurocybotus indicus. Những năm gần đây, do điều kiện thời tiết thất thường nên tần suất rầy phấn trắng xuất hiện trên lúa ngày càng phổ biến hơn và với mật số cao hơn.
II. Đặc điểm gây hại và vòng đời của rầy phấn trắng
Rầy phấn trắng thường xuất hiện trong mùa khô. Chúng phát triển và gây hại nặng trong điều kiện nắng nóng, ẩm độ không khí thấp. Khi có mưa rào hoặc giông bão, mật số rầy phấn trắng giảm rõ rệt. Rầy phấn trắng có vòng đời kéo dài khoảng 17 - 24 ngày, gồm 3 giai đoạn chính: Trứng - ấu trùng - thành trùng.
Hình 1. Vòng đời rầy phấn trắng
- Trứng: Có màu trắng đục đến nâu, thường đẻ ở mặt dưới lá lúa, dính chặt vào lá, thời gian ủ trứng khoảng 6-8 ngày.
- Ấu trùng: Ấu trùng có 3 tuổi, chủ yếu sống ở mặt dưới lá lúa, di chuyển chậm hoặc không di chuyển, thời gian ấu trùng khoảng 7-10 ngày.
- Nhộng giả: Tiết ra nhiều lớp phấn và dính chặt vào bề mặt lá lúa, thời gian từ nhộng giả đến vũ hóa khoảng 2-4 ngày.
- Thành trùng: Sau khi vũ hóa, rầy phấn trắng có thể bắt cặp sau 10-20 phút và đẻ trứng sau đó vài giờ. Thành trùng sống và đẻ trứng tập trung chủ yếu ở mặt dưới lá lúa, nhưng khi có mật số cao thì có thể đẻ trứng ở mặt trên lá và bẹ lá. Mỗi con cái có thể đẻ hàng trăm trứng.
III. Triệu chứng gây hại
Ấu trùng rầy phấn trắng chích hút nhựa lá làm cho lá bị vàng, cây phát triển kém. Trong khi thành trùng rầy phấn trắng có thể làm xoăn một phần lá hay làm cho lá lúa bị co rút và xoắn chặt. Trên ruộng lúa, có hai triệu chứng do rầy phấn trắng gây hại: Lá bị biến màu và lá bị biến dạng.
Hình 2. Hiện tượng lá bị biến màu và biến dạng do rầy phấn trắng
Lá bị biến màu: lá sẽ vàng, héo và cây sẽ chết nhanh.
Lá bị biến dạng: Lá bị xoắn (gần giống với lùn xoắn lá). Nếu bị nhẹ, lá chỉ gợn sóng, nếu bị nặng lá sẽ xoắn tít lại không thể quang hợp được. Khi lá đòng bị xoắn tít lại bông sẽ không trổ thoát ra được hoặc nếu trổ được thì bông sẽ phát triển kém, ảnh hưởng đến chất lượng của hạt và năng suất.
IV. Kỹ thuật quản lý rầy phấn trắng hiệu quả
1. Kỹ thuật canh tác
Vệ sinh đồng ruộng thật sạch trước khi gieo sạ và sau khi thu hoạch.
Bón phân cân đối giữa đạm, lân và kali, không nên bón thừa phân đạm.
Khi thấy thời tiết nắng nóng, nên kiểm tra ruộng lúa thường xuyên (phải lội hẳn xuống ruộng, kiểm tra kỹ mặt dưới của lá, hoặc khua động bụi lúa để rầy bay lên).
2. Biện pháp sinh học
Trồng hoa trên bờ ruộng để thu hút thiên địch (bọ cánh lưới, bọ rùa…), hạn chế phun thuốc trừ sâu trước 40 ngày sau khi sạ để giúp cân bằng hệ sinh thái.
3. Biện pháp hóa học
Nên tiến hành phun thuốc khi rầy phấn trắng có mật số cao (khoảng 5-7 ấu trùng/lá hoặc 15-20 thành trùng/chồi lúa).
Nên tiến hành phun thuốc vào sáng sớm vì ẩm độ không khí còn cao, nhiệt độ buổi sáng thấp, rầy bay chậm.
Nhà nông có thể tiến hành phun lập lại sau 5-7 ngày (nếu mật số ấu trùng/lá không giảm hoặc cao hơn) để đem lại hiệu quả tối ưu nhất.
Để quản lý hiệu quả rầy phấn trắng, bà con nên chọn những nhóm thuốc có chứa các hoạt chất: Thiamethoxam, Chlorfenapyr…
Công ty CP BiocropSciences Việt Nam với mong muốn tiếp sức cùng bà con tiêu diệt rầy phấn trắng và phục hồi cho lúa khi bị rầy phấn trắng tấn công, xin giới thiệu đến quý nhà nông giải pháp “Bộ đôi xanh đỏ” với hai sản phẩm Tifena 300SC và Combiplus.A.
Hình 3. Bộ đôi Tifena 300SC + Combiplus.A
- Tifena 300SC: Chứa hai hoạt chất Thiamethoxam và Chlorfenapyr giúp hạ gục rầy phấn trắng hiệu quả. Thuốc có tác dụng tiếp xúc, vị độc, thấm sâu và nội hấp rất mạnh.
- Combiplus.A: Chứa các nguyên tố trung, vi lượng giúp lúa hồi phục nhanh, biến lá vàng thành lá xanh, trổ nhanh, trổ thoát.
Trong trường hợp khi lúa bị vàng nhiều do rầy gây hại nặng, bà con có thể sử dụng thêm sản phẩm Frusome 8SL để tăng khả năng phục hồi cho ruộng lúa.
Hình 4. Frusome 8SL
Frusome 8SL: Chứa hai hoạt chất Diethyl aminoethyl hexanoate (DA-6) và 14-hydroxylated brassinosteroid giúp lúa tăng cường khả năng chống chịu và hồi phục, tăng khả năng quang hợp, giúp lúa tăng khả năng ra rễ.
Hướng dẫn sử dụng:
- Phun bình máy 25L:
- Tifena 300SC: 25 mL
- Combiplus.A: 25 mL
- Frusome 8SL: 10 mL
- Phun máy bay:
- Tifena 300SC: 1 chai/10.000 m2
- Combiplus.A: 1 chai/10.000 m2
- Frusome 8SL: 1 chai/15.000 m2
